Jakub IV [James IV] (1488-1513), król szk.; syn  Jakuba III i Małgorzaty Duńskiej. Ur. 1473; mając niespełna 16 lat został wciągnięty do rebelii, która obaliła jego ojca. Mimo młodego wieku przejął władzę i sprawował ją dobrze. Wzmocnił system sądowniczy, zaprowadził względny porządek na  Wyżynach (wygrywając jedne  klany przeciwko drugim). 1502 zawarł traktat o "wiecznym pokoju" z Anglią, po którym rok później nastąpiło małżeństwo z Małgorzatą  Tudor. Poprzez system nominacji biskupów i opatów zapewnił sobie kontrolę nad Kościołem; 1492 doprowadził do ustanowienia arcybiskupstwa w Glasgow; 1504 mianował swego nieślubnego syna Aleksandra arcybiskupem St Andrews.

Był mecenasem nauki i literatury, promował rozwój szkolnictwa i zakładanie drukarni. Z myślą o udoskonaleniu systemu sądowniczego doprowadził 1496 do uchwalenia Aktu Edukacyjnego. Dbając o wykształcenie swego uzdolnionego syna Aleksandra wysłał go, na naukę do Padwy (gdzie młodzieniec zetknął się m. in. z Erazmem z Rotterdamu). Przebudował także wiele pałaców królewskich. Wydał co najmniej 100 tys. funtów szk. (ponad trzyletnie dochody) na artylerię, a jeszcze więcej na flotę; na zbudowanie tylko jednego potężnego statku "Michael", który był wówczas największym okrętem wojennym w Europie, wyasygnował 30 tys. Snuł wielkie plany zjednoczenia świata chrześcijańskiego do walki z imperium ottomańskim. Wojna Francji z Anglią doprowadziła do konfliktu między  Starym Sojuszem (odnowionym 1492) a traktatem o "wieczystym pokoju". J. opowiedział się za tym pierwszym i wystąpił przeciwko Anglii; jego armia poniosła jednak straszną klęskę, a on sam zginął w bitwie pod  Flodden.