Jakub VII [James VII] (1685-88), król Szkocji i Anglii (jako Jakub II), drugi syn  Karola I, ur. 14 X 1633; ks. Yorku. Jako komisarz królewski w Szkocji (1679-82) był odpowiedzialny za wznowienie prześladowań  kowenanterów, jak również doprowadzenie do uchwalenia kontrowersyjnej ustawy o lojalności z 1681.

Po objęciu przez niego tronu parlament szk. był mu powolny, a powstanie wywołane przez hr.  Argyll zostało łatwo stłumione. Jednak w 1686 jego propozycja tolerancji dla katolików (w zamian za wolność handlu z Anglią) została źle przyjęta. W następnych latach opozycja wobec polityki J. zaczęła w Szkocji przybierać na sile. Przewrót w Anglii, który zapoczątkował tzw. Rewolucję Chwalebną i ucieczka króla na kontynent (grudzień 1688), równoznaczna z opuszczeniem tronu ang., doprowadziły do zwołaniu w kwietniu roku następnego szk.  konwencji stanów. Ogłosiła ona, że J. utracił koronę szk. Po jego śmierci w 1701 (na zesłaniu we Francji) roszczenia do tronu podjął jedyny syn (z drugiego małżeństwa) Jakub Franciszek  Stuart, zwany Starym Pretendentem. Obie córki z pierwszego małżeństwa (z Anną Hyde), Maria i Anna, były protestantkami i stanęły po stronie Rewolucji Chwalebnej. Obie też zasiadały na tronie szk. i ang. (zob.  Maria II i  Anna I).