Jan I [John I] Balliol (1292-96), król Szkotów; otrzymał prawo do sukcesji w wyniku rozstrzygnięcia sporu powstałego po śmierci  Małgorzaty I. Ur. 1249, syn Johna  Balliola i Devorguilli  B. (praprawnuczki  Dawida I); ubiegał się o tron wraz z 12 innymi pretendentami. Występujący w roli arbitra  Edward I wybrał go na króla Szkocji, ale narzucił mu zarazem upokarzające warunki, traktując go jako swego wasala.

Gdy ponadto zażądał wsparcia wojskowego w wojnie z Francją, Szkoci wymogli na J. odwołanie hołdu złożonego Edwardowi i zawarcie sojuszu z Francją (1295). W odwecie armia ang. wkroczyła do Szkocji, zajęła Edynburg i pojmała J. W poniżającej ceremonii zdarto z niego królewskie insygnia: berło, koronę, miecz i pierścień, a następnie uwięziono w Tower. Uwolniony trzy lata później, resztę życia spędził na wygnaniu w posiadłościach swych francuskich przodków (Bailleul), gdzie zmarł w 1318 ślepy i zapomniany. Po detronizacji J. Szkocja znalazła się pod okupacją ang., której kres położyła dopiero dwudziestoletnia  Wojna o niepodległość.