Południowa Szkocja

Południowa Szkocja

Chociaż południowa Szkocja nie jest regionem tak atrakcyjnym, jak inne części kraju, z wielu względów zasługuje na zainteresowanie turystów. Jej mieszkańcy bardzo ucierpieli w czasie wojen toczonych przez stulecia z Anglikami; tutejsze gospodarstwa żywiły szkockie miasta w czasie rewolucji przemysłowej; ziemie te wydały także dwóch gigantów szkockiej literatury, Waltera Scotta i Roberta Burnsa. Główne drogi szybkiego ruchu, prowadzące z północnej Anglii do Glasgow i Edynburga, omijają najładniejszą część regionu, lecz zbaczając z autostrady, można zwiedzić bardzo wiele, od ruin średniowiecznych zamków i opactw po znakomicie zachowane miasteczka targowe położone pośród pierwotnego, górzystego krajobrazu. Przeważającą część południowej Szkocji zajmuje Wyżyna Południowoszkocka (Southern Upland) – łańcuch łagodnie zaokrąglonych wzgórz i wietrznych wrzosowisk, poprzecinany wąskimi dolinami, rwącymi potokami, z oczkami granatowych jezior. Wyżyna rozciąga się na południe i zachód od wyimaginowanej linii, która łączy Peebles i Jedburgh, w centralnej części regionu, i sięga aż do wybrzeża Ayrshire. Położony w zachodniej części Park Leśny Galloway odznacza się najbardziej malowniczym krajobrazem, niektóre z tutejszych szczytów osiągają wysokość 600 m n.p.m. Park przecinają wszerz i wzdłuż liczne szlaki turystyczne.

Na północ od niegościnnych Wzgórz Cheviot, które oddzielają Szkocję od Anglii, w dolinie rzeki Tweed leży skupisko małych miast, wśród nich śliczne Melrose. Stanowią one zrąb pogranicza angielsko-szkockiego, terenu określanego mianem Borders, który w przeszłości stał się inspiracją niezliczonych ballad ludowych, opiewających krwawe boje z Anglikami oraz potyczki między zwalczającymi się rodami, a także czyny grasujących na tutejszych traktach rozbójników. Na wschód od Kelso, jednego z czterech opactw ufundowanych na granicznym obszarze przez królów Canmore w średniowieczu, dolina rzeki Tweed rozszerza się i tworzy nizinę Merse, zdominowaną przez płaskie tereny uprawne, na której znajduje się wiele słynnych, majestatycznych budowli, przede wszystkim zamek Floors i rezydencje Manderston, Paxton oraz Mellerstain. Do ich powstania przyczynili się członkowie rodziny słynnych architektów, Adamów – William oraz jego dwaj synowie, John i Robert, których dziełem jest również zamek Culzean opodal Ayr.

Podnóże niewysokich łańcuchów Pentland, Moorfoot i Lammermuir na północ od rzeki Tweed tworzy południowy kraniec Niziny Środkowoszkockiej (Central Lowlands). Zasadniczo kraina ta rozciąga się na zachód od Edynburga, znajdując tutaj jedynie swoje przedłużenie w wąskim pasie nadbrzeżnej niziny East Lothian, która łagodnie opada w stronę plaż pokrytych drobnym piaskiem. Dalej w kierunku wschodnim wybrzeże staje się bardziej poszarpane, na klifach i wysuniętych w morze skałach wznoszą się ruiny zamków. Równinę w głębi lądu urozmaica od czasu do czasu wygasły wulkan, który podania ludowe chętnie wiązały z jakimś mityczym wydarzeniem.

Ciekawe miasto Dumfries stanowi bramę prowadzącą do południowo-zachodniej części Szkocji. Na bagnistym wybrzeżu Solway można odwiedzić Kirkcudbright i obejrzeć wspaniałe ruiny zamku Caerlaverock. Wybrzeże Ayrshire jest atrakcyjnym turystycznie regionem ze względu na związki z osobą Roberta Burnsa, silne zwłaszcza w Ayr i Alloway, miejscu narodzin poety. Dodatkowym walorem tych stron jest sielskie wybrzeże i piaszczysta plaża.

Wzdłuż obu linii wybrzeża biegną trasy kolejowe, a sieć autobusowa łączy ważniejsze miasta i obejmuje większość wiosek. Ten region kraju doskonale nadaje się na piesze wędrówki. Na zaprawionych piechurów czeka Szlak Wyżyny Południowoszkockiej (Southern Upland Way) o długości 340 km, ciągnący się od Portpatrick na zachodzie do Cockburnspath na wschodnim wybrzeżu. Mniej zapaleni wędrowcy mogą przemierzyć jeden z łatwiejszych odcinków szlaku, kierując się opisem, który zawierają ulotki dostępne w każdym biurze turystycznym.

East Lothian składa się z pasa wybrzeża i terenów położonych tuż na wschód od Edynburga. Ze stolicy można się wybrać na jednodniową wycieczkę w zachodni zakątek regionu i okolice Musselburgh, natomiast poznanie pozostałej jego części wymaga kilku dni. Bogate miasto targowe Haddington służy jako baza podczas zwiedzania środkowej części East Lothian, którego pagórkowaty obszar uprawny ograniczają od strony południowej Lammermuir Hills. Większość turystów zdąża prosto nad morze. Ok. 80-kilometrowe wybrzeże ciągnie się od Abelardy, poprzez wschodnią część granicznego regionu Borders, do angielskiego miasta Berwick-upon-Tweed. Każdy może tu znaleźć coś dla siebie, od piaszczystych plaż i wulkanicznych wysepek wokół uzdrowiska North Berwick i pobliskiego Dirleton, po strome klify St Abb’s Head oraz ruiny średniowiecznych warowni, z których najbardziej malownicze znajdują się w Tantallon. W głębi lądu Wzgórza Lammermuir przecinają granicę pomiędzy East Lothian i Borders, tworząc północny kraniec równiny Merse ze skromnym Duns pośrodku. Położone jeszcze dalej na południe, tętniące życiem georgiańskie miasto Kelso stanowi główną atrakcję doliny dolnego biegu rzeki Tweed.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *