Szkocja – Gastronomia – Kuchnia

NAPOJE ALKOHOLOWE

W Szkocji, podobnie jak w całej Wielkiej Brytanii, puby, które powstały z podróżnych gospód i zajazdów dla dyliżansów, to wspaniałe instytucje publiczne. Narodową rozrywką jest krążenie po jak największej ilości pubów i popijanie. Lokalne brytyjskie puby, punkty, gdzie skupia się życie społeczności, różnią się między sobą: od ocienionych dębami gospód z kącikami przy kominku do gwarnych, głośnych lokali, w których przy ścianach stoją szafy grające i stoły bilardowe. Większość pubów należy do wielkich browarów, które promują swoje beczkowe piwa ale, podawane z charakterystycznych szkockich zbiorników (o innych rodzajach piw zob. dalej). Wiele pubów, zwłaszcza poza wielkimi miastami, to paskudne, obskurne bary publiczne, z prawie wyłącznie męską klientelą – niektórzy turyści, zwłaszcza kobiety, mogą się tam czuć nie najlepiej. Tym niemniej, wiele pubów to bardzo miłe miejsca, podobnie jak niedrogie, modne bary/kawiarnie, zwłaszcza w Edynburgu i Glasgow, w których lubi spotykać się młodzież.

Szkocja znacznie wyprzedza Anglię, jeżeli chodzi o zmianę godzin otwarcia: puby są na ogół czynne od poniedziałku do soboty w godz. 11.00-23.00, a ostatnie zamówienie można złożyć na 15 minut przed czasem zamknięcia. W niedzielę puby czynne są nieco krócej, wiele zamykanych jest po południu, a ostatnie zamówienie można złożyć ok. 22.30. Na ogół trzeba mieć 16 lat, żeby móc wejść do pubu bez towarzystwa, chociaż w niektórych znajdują się specjalne pomieszczenia dla rodzin z dziećmi oraz piwne ogródki, gdzie dzieciaki mogą się bawić do woli. Według prawa alkohol można pić, mając skończone 18 lat.

PIWO

Piwo jest bardzo popularnym napojem w szkockich pubach. Wiele różnych odmian gęstego, ciemnego ale, o temperaturze pokojowej, podaje się z pianą w pintach (ok. 0,561) lub kwaterkach, podobnie jak angielskie piwa gorzkie (w Szkocji znane pod nazwą heavy). Szkockie piwa dzielą się według shilling, systemu stosowanego od lat 70. XIX w., wskazującego moc piwa – im wyższy znak schilling, tym silniejsze piwo. Pint piwa kosztuje 1,20-2 £, w zależności od marki i lokalizacji pubu.

Najsłynniejszymi browarami szkockimi są McEwan’s i Younger, należące do potężnej grupy browarów Scottish and Newcastle oraz Tennents, należące do brytyjskiej firmy Bass. Piwa warzone przez te browary są silniejsze, delikatniejsze i mocniejsze niż ich angielskie odpowiedniki, szczególnie McEwan’s Export, masowo produkowane wysokoprocentowe piwo, oraz Tennents’ Fowler’s Wee Heavy, słynne, smaczne i delikatne piwo ale. Younger’s Tartan, chociaż mniej smaczne, jest najlepiej sprzedawanym piwem w Szkocji.

Jeśli ktoś chce się przekonać, jak dobre jest szkockie piwo, niegdyś słynące na cały świat ze swojej mocy, powinien poszukać wyrobów mniejszych, lokalnych browarów, porozrzucanych po całej Szkocji. Caledonian Brewery z Edynburga produkuje dziewięć rodzajów piwa beczkowego. Browar mieści się w wiktoriańskich budynkach, w których przetrwało sporo oryginalnego wyposażenia, w tym jedyny bezpośrednio podgrzewany miedziany kocioł, jaki zachował się w Wielkiej Brytanii. Innym producentem piwa jest Bellhaven, browar w pobliżu Edynburga, którego 80-shillingowy Bellhaven Export to typowe szkockie ale. Maclays to chmielowe, lżejsze ale warzone w Alloa. W Traquair, na pograniczu, warzy się wspaniałe, delikatne House Ale. Wytrawne owocowe Alice Ale, produkowane w lnverness, oraz Orkney Brewery’s Raven Ale mogą człowiekowi ocalić życie na północy, gdzie bardzo trudno znaleźć dobre piwo.

Jasne piwa typu pilsner czy lager można dostać w całej Szkocji, podobnie jak różne gatunki butelkowego piwa europejskiego i amerykańskiego. Jednak szkockie browary nie obawiają się konkurencji tych słabych i często pozbawionych smaku produktów konkurencji. Wina sprzedawane w pubach są na ogół okropne, co dziwi, ponieważ w sklepach monopolowych i supermarketach jest bardzo duży wybór.

WHISKY

Narodowy napój szkocki, whisky- uisge beatha (woda życia) – tradycyjnie w pubach popijana jest kwaterką piwa. Taka kombinacja nazywa się nip and a hauf.

Whisky, pędzona w Szkocji od XV w., zdobyła popularność po wprowadzeniu w 1780 r. podatku na czerwone wino typu bordeaux, kiedy to wino stało się zbyt drogie dla większości ludzi. Urzędnicy podatkowi na próżno starali się zlikwidować nielegalne wytwórnie whisky, które zeszły do podziemia. Obecnie wiele gorzelni znajduje się na miejscu dawnych, prostych chat, w których niegdyś pędzono nielegalnie whisky. W 1823 r. Parlament zmienił Prawo o akcyzie, które zalegalizowało produkcję whisky. Dzisiaj whisky to główny produkt eksportowy kraju. Rozróżnia się dwa rodzaje whisky: single malt (jednosłodowa), wyrabiana ze słodu jęczmiennego, i grain whisky (zbożowa), która jest stosunkowo tanio wytwarzana z żyta z niewielkim dodatkiem słodu jęczmiennego w procesie destylacji. Blended (mieszana) whisky, gatunki stanowiące 90% dostępnych w sprzedaży trunków, są -jak wskazuje nazwa – mieszanką obu typów.

Na blended whisky w ok. 70% składa się whisky zbożowa, ale charakterystyczny zapach pochodzi od whisky jednosłodowej, którą dodaje się do zbożowej w różnych proporcjach, im droższa whisky, tym większy procent starannie dobranej, leżakowanej whisky słodowej. Wśród różnych gatunków najbardziej popularne są Johnnie Walker, Bell’s, Teacher’s i The Famous Grouse. Wszystkie mają podobny smak i często są pite z dodatkiem innych napojów, jak lemoniada czy woda mineralna.

Pomimo dominacji blended whisky, odmiany single malt są uznawane za najlepsze i warto pić je bez domieszek, aby poczuć ich specyficzny smak. Whisky słodową wytwarza się przez moczenie jęczmienia w wodzie przez 2-3 dni. Kiedy ziarno napęcznieje, zostawia się je do kiełkowania na ok. 12 dni. Kolejno jęczmień jest suszony, mieszany z gorącą wodą, a wreszcie poddawany fermentacji z drożdżami do momentu, aż cukier zamieni się w czysty alkohol. Alkohol następnie destyluje się dwukrotnie, po czym skroplony spirytus dojrzewa w dębowych beczkach przez co najmniej trzy lata. Single malt bywają bardzo różne, w zależności od rodzaju jęczmienia, wody użytej przy moczeniu czy od typu dębowej beczki zastosowanej w procesie dojrzewania. Whisky te dzielą się na cztery wyraźnie odmienne grupy: Highland, Lowland, Campbeltown i Islay, przy czym większość należy do kategorii Highland i jest produkowana głównie w Speyside. Najbardziej znane mieszanki, najlepiej sprzedające się i dostępne w prawie każdym pubie, to: Glenlivet, Glanmorangie, MacAllan, Talisker, Laphroaig, Highland Park i Glenfiddich.

Większość gorzelni ma bardzo dobre podejście do klientów. Na koniec bezpłatnego oprowadzania po zakładzie, zwiedzającym proponuje się wee dram, czyli darmowego drinka. Można też kupić butelkę wyrabianej na miejscu whisky, chociaż ceny nie są wcale niższe niż w sklepach. Więcej o whisky znaleźć można w rozdziałach Argyll i Północno-wschodnia Szkocja.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *